یادداشتها و مقاله های محسن سیروس

۱- صحبت از بازار رقابتي كرده اند , با هجوم غولهاي صنعتي دنيا كه از همه ابزار قدرت برخورداند , صنعت خودرو ما كه هر از گرد راه رسيده اي بدنبال كسب منافع خود از ان است چگونه ميتواند تحت فشار برندها سر پاي خود ايستاده و به توليد ملي بيانديشد وچه تضميني وجود دارد كه با اولين طوفان همه انچه با كمك و صبر اين مردم وخون دل خوردن عده اي مدير كه با اعتقاد قلبي در وسط گود حاضر شده اند  ساخته شده است و در استانه شكوفايي قرار دارد , از بين نرفته و ويرانه اي بيش از ان باقي نماند كه در اين صورت از انهم بعنوان دروازه اي براي در اختيار گرفتن بازار كشور توسط همان مهاجمان استفاده خواهدشد .  فراموش نكنيم بازار داخلي همواره بعنوان بزرگترين پشتوانه براي دستيابي به توليد ملي و بومي كردن ان و سپس حضور در عرصه رقابت بين المللي , حداقل در بين ژاپن,كره و همه كشورهايي كه پس از جنگ جهاني در پي باز سازي اقتصادي بوده اند مطرح بوده است . اگر به عنوان مثال كره جنوبي كه عزيزان رشد صنايع اتومبيلش را مرتب توي سر خودرو سازان داخلي ميزنند  را در نظر بگيريم مي بينيم پس از اغاز برنامه هاي توسعه , دولت با حمايت همه جانبه و هدفمندبه مدت 30 سال جلو واردات خودرو راگرفت تا سازندگان داخلي ضمن رسيدن به تمام ساز و كار توليد و تقويت بنيه خود اماده حضور در بازارهاي دنيا شوند . با وجود اينكه كره ايها تقريبا همه صنعت اتومبيل را از ژاپن گرفته بودند ولي در اين مدت حتي يك خودرو از ژاپن وارد نكردند . با اين وجود معلوم نيست عزيزان طرفدار واردات با كدام استدلال ميخواهند در شرايط فعلي خودرو سازي كشور را به عرصه رقابت بزرگان ببرند .

     2-  مخالفان واردات فكر نميكنند كه براي جبران گذشته بايد همه نيازها را از داخل تامين كرد , بلكه بر اين باور اعتقاد دارند كه رشد و ارتقاي توليد ملي مساوي است با بالا رفتن سطح درامد ملي و جلوگيري از خروج ميليون ها دلار از منابع مالي كشور كه نتيجه ان بالا رفتن سطح رفاه عمومي ميباشد .  با از دست رفتن صنعت خودروسازي بخش بزرگي از زنجيره توليد كشور به ورطه نابودي خواهد رفت .

      3-  دوستدارن واردات خودرو منافع ملي را چگونه تعريف ميكنند ؟ و چه شده است تمام كساني كه  تا كنون با روشهاي گوناگون به منافع ملي صدمات جبران ناپذيري وارد كرده اند حالا مصلحت ملي را بازيچه قرار داده و خود را  اين بار با نام مدافعان قسم خورده حقوق مردم رنگ كرده اند . بعنوان مثال نماينده اي كه حتي كوچكترين اطلاعي از پروسه توليد جهاني خودرو ندارد , تمام قواي خود را چند سالي است به كار گرفته و با استفاده از توپخانه تبليغاتي كه در اختيار دارد همواره با بهانه هاي مختلف بسوي صنعت خودرو كشور ميتازد . گويا در داخل كشور جنگي تمام عيار ميان دو قبيله در گرفته است .

        4-  به عقب ماندگي صنعت خودرو اشاره شده است . براستي كدام يك از صنايع داخلي با رشد جهاني همگام بوده است ؟ صنعتي كه اكنون به گاو شير ده دولت تبديل شده و از هر سو  براي تامين مخارج بي لياقتي هاي صاحب منصبان به ان ماليات و عوارض مي بندند و بعد هم خودروساز را گران فروش معرفي ميكنند , چگونه حمايت ميشود ؟ وكدام يك از صنايعي كه همواره از سوبسيد دولتي استفاده كرده اند اكنون اماده حضور در بازار جهاني هستند ؟                                          

        5-  به بالا بودن قيمت خودرو اشاره شده است . اتفاقا سوال مشترك توليد كننده و مصرف  كننده همين است كه چرا قيمت محصولات صنعتي در كشور بالاست .اين قضيه از دو منظرقابل بررسی است . نخست اينكه سطح درامد مردم ايران در مقايسه با كشور هاي توسعه يافته بسيار پايين است . بعنوان مثال اگر يكنفر درايران بعد از 6 سال با استفاده از درامد متوسط ماهانه اش با خوشبينانه ترين شرايط بتواند يكدستگاه خودرو 10000 دلاري خريداري كند , در كشور هاي توسعه يافته در كمتر از يكسال قادر به انجام اين كار خواهد بود و اين مساله ربطي به خودروساز ها ندارد چرا كه توليد در بهترين شرايط ميتواند درصدي از قيمت جهاني ارزانتر باشد واينكه اين  فكر را القا كنيم كه چون درامد مردم ما مثلا يك ششم مردم دنياست ( كه كمتر است ) پس بايد خودروسازان داخلي هم قيمت توليداتشان را به مقدار يك ششم كاهش دهند ! اصولا فكر غلطي است .  در ثاني عزيزان به روشهاي مختلف اعم از قانون سازي و قانون بازي و . . . هزينه توليد را در كشور بالا برده اند و حالا فرياد سرمي دهند كه چرا قيمت خودرو داخلي اينقدر گران است  ! !  اگر لطف كنيد و نگاهي به انواع عوارض دريافتي از خودرو سازان بياندازيد و هزينه هاي تامين مالي كه به شركتهاي خودروساز تحميل ميشود را در نظر گرفته و قيمت غير واقعي ارز ( كه هزاران حرف و حديث  در ان نهفته )  را نيز در كنار ان بگذاريد , با يك محاسبه سر انگشتي متوجه خواهيد شد كه قيمت اتومبيل دركشور حتي پايين تر از ارزش ان در جهان ميباشد .

       6-  در خصوص خدمات پس از فروش کاستی های بسیاری دیده میشود ، ولی باید در نظر داشته باشیم که خودروسازی ملی تازه در حال گذار از دوره تثبیت و تحکیم پایه های خود میباشد .

       7-  صحبت از بی احترامی خودرو سازان به مشتری شده است ، آیا دودستی تقدیم کردن سرمایه ملی که حاصل خون دل خوردن و دسترنج عده ای تولید کننده و کارگر و همچنین فروش منابع نفتی و . . . است به بیگانگان و محروم کردن صنعت از نقدینگی مورد نیاز و فراهم کردن شرایطی که تولید کننده همواره نتواند با بیش از 40 درصد از ظرفیت خود کار کند ، احترام گذاشتن به مصرف کننده است ؟ اگر منابع درآمدی دیگری برای واردات می شناسید به ما هم بگویید . حتما دلالان و جیره خواران سرمایه داری جهانی که بر همه امور کشور مسلط هستند برای این مردم تولید ثروت هم میکنند !؟

        8-  انحصار صنعت خودرو نکته جاب است که همه جا در مورد آن صحبت هست . غافل از اینکه خودروسازان بازار انحصاری در دست ندارند و آنچه موجب شده تاکنون اتومبیل وارد کشور نشود عدم وجود نقدینگی برای واردات بوده است . همگی شاهدیم که پس از بالا رفتن قیمت نفت در چند سال اخیر و پر شدن خزانه ی دولت ، صحبت واردات خودرو هم شروع شد . پس میبینیم که بازار انحصاری وجود ندارد و آنچه که موجب شده اتومبیل در چند سال گذشته وارد نشود منابع مالی محدود دولت بوده است که خوشبختانه همین مسئله کمک بزرگی به توسعه ی صنعت داخلی کرده است . ما نیز بدمان نمی آید که خودرو مدل بالای خارجی سوار شویم ، ولی منصفانه قضاوت کنید ، آیا در شرایط فعلی کشور با وجود منابع مالی محدود اولویت با واردات خودرو باید باشد ؟ در شرایطی که کشور ما فاقد استراتژی اقتصادی است و این خود مزید بر علت شده و باعث میگردد هر باندی بنا بر منافع خود از قوانین ناقص موجود بیشترین بهره برداری را به سود خود انجام دهد .

         9-  ما هم میدانیم که با شروع واردات شوک بزرگی به صنعت خودرو وارد خواهد شد ، ولی نه تنها آنرا از خواب بیدار نمی کند بلکه باعث خواهد شد که طفل 8-9 ساله ای که در سالهای اخیر همواره رو به جلو حرکت کرده و با رسیدن به سازمان تولید و زنجیره ی تامین بدون وجود ریالی از کمکهای دولتی ( بر خلاف کارگزاران بورژوازی تجای که اکنون کشور را به بزرگترین منطقه کاملا آزاد تجاری دنیا تبدیل کرده اند ) از هیچ ، تولید ملّی را فراهم آورده و خود را برای جهانی شدن آماده میکند ، به خواب ابدی فرو رفته و سرمایه گذاری های کلان انجام شده در چند سال اخیر که نشانگر اعتماد و اعتقاد مردم بوده هدر رود و همچنین طیف وسیعی از صنایع وابسته به خودرو سازی که به بیش از 60 نوع میرسند و بسیاری از آنها از برکت وجود صنعت اتومبیل داخلی به شکوفایی رسیده اند ، یکباره از تولید باز ایستاده و فرصتهای زیاد سرمایه گذاری و اشتغال در این زمینه که حکم مسکّن را در شرایط فعلی برای اقتصاد کشور دارند یکباره از دست بروند . 

         10-  در خصوص کیفیت هم که اشاره شده ، ضعفهای فراوانی وجود دارد که با تلاش و پیگیری صنعتگران در حال بهبود است . اگر به تاریخ صنعت اتومبیل دنیا نیم نگاهی بیاندازیم و بعنوان نمونه خودرو های ژاپنی دهه ی 1960 را در نظر بیاوریم که ضعفهای عمده ای داشتند ، به این نکته خواهیم رسید که تولید هر کالایی در آغاز با نواقصی همراه است .

با تمام اوصاف هیچ گاه نباید از تاثیر صنایع اتومبیل بر اقتصاد کلان کشور غافل بمانیم . ارتباط تنگاتنگ رشته های مختلف صنعتی با صنعت خودرو سازی ثابت کننده ی این ادعاست که صنعت خودرو بعنوان موتور محرک توسعه صنعتی میتواند اقتصاد رو به زوال کشور ار ترمیم و هدایت کند . با توجه به ظرفیت بالای اشتغال زایی صنایع وابسته به اتومبیل سازی و مقدار بالای گردش مالی که در این صنایع ایجاد میشود ، همواره بر این نکته تاکید داریم که باید همه ی زمینه های توسعه ، بومی شدن و سپس جهانی شدن صنعت خودرو سازی ایران در غالب استراتژی فراگير و هدفمند ملّی هرچه سریعتر فراهم شده و دولت در جهت رشد و تعالی این صنعت از هیچ کمکی فروگذار نکند . یادمان نرود که جذابیت بازار ایران دی حدی است که حالا دیگر چینی ها هم برای آن خطّ و نشان کشیده و برای سرمایه گذاری در صنعت خودرو ایران اعلام آمادگی میکنند !!  یادمان نرود که صنایع ما روزگاری بعنوان الگوی توسعه صنعتی کره جنوبی مطرح بودند و حالا پس از گذشت چند ده سال ، همان کره ای ها بخاطر مونتاژ تولیداتشان بر سر ما منّت هم میگذارند .

در اینجا ذکر مطالبی از ماسانوری موریتانی ، صاحبنظر اقتصادی ژاپن را در خصوص تاثیر صنایع اتومبیل سازی بر تسریع رشد اقتصادی ایالات متحده آمریکا بی مناسبت نمی دانم : (( از زمان ساخت اتومبیل ، تا مدتها این وسیله بعنوان اسباب بازی برای افراد ثروتمند باقی ماند . . . اولین شخصی که اتومبیل را بصورت یک محصول واقعی در آورد هنری فورد بود . خودرو تولیدی او بنام t   که اتومبیل مردم خوانده میشد از سال 1908 وارد بازار گردید . این اتومبیل از نظر تولید انبوه و تقلیل قیمت انقلابی در وسایل نقلیه بوجود آورد . اتومبیل های با قیمت متوسط در آن زمان با قیمتی در حدود یکهزار تا یکهزار و پانصد دلار فروخته میشدند . وقتی که فورد دست بکار شد قیمت مزبور بسرعت کاهش یافت . وی شروع به بازاریابی اتومبیل خود به قیمت 850 دلار کرد و تا سال 1916 بهای آنرا تا 360 دلار پایین آورد و . . . تا سال 1921 فورد رقم تولید اتومبیل خود را به یک میلیون دستگاه رسانید . هنری فورد اولین شخصی بود که ثابت کرد تولید انبوه موجر کاهش هزینه های تولید میشود . بدین ترتیب صنعت خودرو شروع به تکامل خویش بصورت غولی کرد که قدرت اقتصاد آمریکا را در دست میگرفت . این صنعت موجب رشد رشته های مختلف صنایعی شد که از فولاد ، شیشه ، لاستیک ، گازوئیل و . . . شروع و به صنایع پتروشیمی و تولید ابزار ماشین برای استفاده در تولید و همه صنایع وابسته ادامه می یافت . بطور خلاصه صنعت اتومبیل موجب حرکت یافتن و رشد تمام اقتصاد آمریکا شد . ))

عزیزان ؛ در بیان اهمیت این صنعت راهبردی برای اقتصاد امروز ایالات متّحده ، آوردن این نکته را ضروری میدانم که : امروز شاهد حساسیت روزافزون دولت ایالات متحده در خصوص مسایل مرتبط با صنعت خودرو هستیم تا جایی که گروه مشاورین صنعت خودرو رئیس جمهور ، متشکل از جند نفر از مدیران بازنشسته و خوش نام بزرگترین کمپانی های خودرو سازی دنیا هم اکنون چند سالی است که به طراحی سیاستهای راهبردی آن صنعت تحت حمایت و پشتیبانی کانل دولت آمریکا مشغول میباشند .

ختم کلام اینکه : چه شده است کسانی که برای تامین منافع اربابانشان ساز و کاری فراهم کرده اند که چرخ تولید مملکت باز ایستد و کشاورزان ما روزبروز فقیر تر شوند ، یکباره دلشان به حال این مردم سوخته و یکصدا شده اند و میخواهند برای رفاه حال ملّت اتومبیل وارد کنند ؟؟ بگذریم از هزینه های کمرشکنی که در طول سالهای پس از آن  و در قالب هزینه های تعمیر و نگهداری در اثر این خدمت عزیزان به اقتصاد رنجور کشور تحمیل خواهد شد . آیا بجز این است که این دلسوزان ! سهم نامشروع خود را از افزایش درآمد نفت میخواهند و برای دستیابی به آن به تکاپو افتاده اند ؟ در این میان نیز عدّه ای دلسوزانه وارد گود شده و ناخواسته در آتش بپا شده می دمند . اگر کسی دغدغه مردم را دارد ، بخاطر منافع مردم توان خود را در جهت تقویت تولید که نتیجه ی آن تقویت بدنه ی اقتصاد کشور است بکار بندد تا با افزایش درآمد که نتیجه ی افزایش تولید ناب است شاهد افزایش رفاه عمومی باشیم .

در پایان امیدوارم حرکت مقدسی که دست اندر کاران عزیز روزنامه ی آسیا برای باز شدن فضا در جهت توسعه و ارتقاء اقتصاد کشور به سطح عالی و در غالب دفاع از تولید ملّی در پیش گرفته به ثمر نشسته ، شاهد استفاده از تمام توان انسانی – اقتصادی کشور و شکوفایی اقتصادی میهن عزیزمان باشیم .

---

  *  این مقاله در تاریخ ۲۵/۱۲/۱۳۸۱ در صفحه ۱۵ روزنامه اقتصادی آسیا زیر عنوان اتومبیل خارجی آری یا نه . . .  در جواب مقاله ی همه طرفداران واردات خودرو طرفدار واردات نیستند ( ۱/۱۱/۱۳۸۱) به چاپ رسیده است